Mobil Uygulama Yaptırmak: Ne Zaman Gerekli, React Native ile Nasıl İlerler?

Hayır. Bana gelen uygulama taleplerinin önemli bir kısmı, ihtiyacı konuştuğumuzda web sitesine ya da mobil uyumlu bir yönetim paneline dönüşüyor. Uygulamanın gizli bir maliyeti var: müşterinizin onu bulması, indirmesi ve telefonunda tutmaya değer görmesi gerekiyor. Web sitesine bir tıkla gelinir; uygulama için mağazaya gidilir, kurulum beklenir, telefonda yer açılır. Bu eşiği ancak düzenli kullanılan uygulamalar aşar.

İşiniz Google aramasından geliyorsa — restoran, tur, oto servis, klinik gibi — müşteriniz sizi arama anında bulur ve o anda karar verir. O anda ona uygulama indirtemezsiniz; iyi bir mobil site aynı işi sürtünmesiz görür. İç ekip için kurduğum yönetim panellerinde de benzer durum geçerli: tarayıcıda açılan mobil uyumlu bir panel, çoğu işletmenin sahadaki ihtiyacını karşılıyor.

Şu durumlarda paranızı uygulamaya değil, iyi bir web sitesine ya da panele yatırın:

• Müşteri size ayda bir ya da daha seyrek uğruyorsa
• İşiniz ağırlıklı olarak arama motorundan ve reklamdan geliyorsa
• Amaç bilgi vermek, rezervasyon ya da randevu almaksa
• Kullanım yalnızca kendi ekibinizin içindeyse ve internet her zaman varsa

Uygulamayı haklı çıkaran üç somut yetenek var. Birincisi çevrimdışı kullanım: kullanıcı internetin olmadığı ya da zayıf olduğu yerde de işini sürdürecekse, tarayıcı yetmez. İkincisi bildirim: kullanıcıya sizin ulaşmanız gerekiyorsa — hatırlatma, sipariş durumu, yeni içerik — bunu güvenilir biçimde uygulama yapar. Üçüncüsü cihaz özellikleri: kamera, konum, sensörler gibi donanıma derin erişim gerekiyorsa uygulama tarafındasınız.

Bir de sıklık meselesi var. Kullanıcının her gün açacağı bir araçtan söz ediyorsak — çalışma, takip, kayıt gibi — ana ekranda bir simge olmak başlı başına değerlidir. KPSS Hazırlık'ı uygulama olarak yapmamın nedeni tam buydu: sınava çalışan aday serviste, yolda, çekimin olmadığı yerde de soru çözüyor. Çevrimdışı çalışmayan bir çözüm bu ihtiyacı karşılayamazdı.

Şu cümlelerden biri sizin için doğruysa uygulama konuşmaya değer:

• Kullanıcım internet yokken de uygulamayı kullanabilmeli
• Kullanıcıma benim ulaşmam gerekiyor; onun beni hatırlamasını bekleyemem
• Kamera, konum veya başka bir cihaz özelliği işin merkezinde
• Kullanıcı bu aracı haftada birkaç kez, hatta her gün açacak

Klasik yolda iOS için ayrı, Android için ayrı uygulama yazılır. Bu, iki kod tabanı, iki geliştirme süreci ve zamanla birbirinden uzaklaşan iki uygulama demektir. Bir uygulama fikrinin en pahalı hâli budur. React Native, tek kod tabanından her iki platforma da gerçek, mağazaya yüklenebilir uygulama üretir; arayüz cihazın kendi bileşenleriyle çizilir, o yüzden sonuç web sayfası gibi değil, uygulama gibi hissettirir.

Ben React Native'i Expo araç setiyle birlikte kullanıyorum. Expo; derleme, test dağıtımı ve güncelleme süreçlerini toparlayan bir katman. Küçük düzeltmelerin bir kısmını mağaza incelemesini beklemeden kullanıcıya ulaştırmaya da imkân veriyor. KPSS Hazırlık'ta soru bankası, konu takibi, pomodoro ve istatistikler bu düzenle, tek kod tabanından hem iOS'a hem Android'e çıktı.

Dürüst sınırı da söyleyeyim: yoğun 3D grafik, oyun ya da donanıma çok özel işler yapan uygulamalarda platformun kendi diliyle geliştirmek daha doğru olabilir. İşletme uygulamalarının büyük çoğunluğu ise — kayıt, takip, liste, form, bildirim ekseninde dönen her şey — React Native'in tam alanıdır.

Mağazaya çıkmak, teknik işin bittiği yerde başlayan ayrı bir süreçtir. İki mağazada da geliştirici hesabı gerekir; Apple'ınki yıllık yenilenen, Google'ınki tek seferlik bir ücrete tabidir. Hesapların sizin adınıza açılmasını isteyin ki uygulamanın sahibi siz olun — bu ayrıntıyı baştan netleştirmeyen çok kişi sonradan uğraşıyor.

Her iki mağaza da gönderilen uygulamayı inceler. Apple'ın incelemesi daha titizdir; ilk gönderimde reddedilmek sürecin olağan bir parçasıdır, eksik giderilir ve yeniden gönderilir. İnceleme süresi mağazanın elindedir; bu yüzden kesin bir mağaza tarihi veren birine temkinli yaklaşın. Ben planlama yaparken mağaza incelemesini pazarlığa açık olmayan bir bekleme olarak baştan hesaba katıyorum.

Yayına gönderilmeden önce hazır olması gerekenler:

• Apple ve Google geliştirici hesapları (sizin adınıza)
• Uygulama adı, açıklaması ve mağaza ekran görüntüleri
• Yayında bir gizlilik politikası sayfası
• Gerçek cihazlarda, iki platformda da test edilmiş sürüm

KPSS Hazırlık, sınava çalışan adayın gün içinde kullandığı araçları tek uygulamada toplar: soru bankası, konu takibi, pomodoro sayacı ve çalışma istatistikleri. Çıkış noktası dağınıklıktı — aday soru çözmek için bir uygulama, konu takibi için başka bir yer, odaklanmak için üçüncü bir araç kullanıyordu. Kaynağı GitHub'da açık; mobil tarafta ne yaptığımı görmek isteyen kodun kendisine bakabilir.

En net ders kapsamla ilgiliydi. İlk sürüme her özelliği koymaya çalışmak, uygulama projelerinin bitmeme sebebidir. İlk sürümü adayın her gün kullanacağı çekirdeğe indirdim; gerisi sonraki sürümlere kaldı. Müşteri projelerinde de ilk konuşmayı buna ayırıyorum: ilk sürümde ne olacak sorusu kadar, ne olmayacak sorusu da netleşmeli.

İkinci ders, çevrimdışı mimarinin baştan kurulması gerektiğiydi. Veriyi cihazda tutup bağlantı geldiğinde eşitlemek, sonradan eklenen bir özellik değil, en başta verilen bir mimari karardır. Uygulamanız çevrimdışı çalışacaksa bunu ilk günden konuşun.

Web sitesi yayına girince bir süre kendi hâlinde yaşayabilir; uygulama yaşayamaz. Apple ve Google işletim sistemlerini düzenli olarak günceller; mağazalar uygulamaların güncel sistem sürümlerini hedeflemesini şart koşar. Güncel tutulmayan uygulamalar zamanla görünürlükten düşer, hatta mağazadan kaldırılabilir. Bakım, "olsa iyi olur" türünden bir ek değil; uygulamanın mağazada kalma koşuludur.

Bakımın içinde ne var: işletim sistemi ve kütüphane güncellemelerine uyum, kullanıcı yorumlarından gelen hataların düzeltilmesi, mağaza politikası değişikliklerinin takibi ve yeni sürümlerin çıkarılması. Kendi uygulamamda bu döngüyü kendim yürütüyorum; müşteri projelerinde de yayın sonrası bakımı baştan konuşup kapsama yazıyorum. Bu kalemi hiç anmadan fiyat veren bir teklif gördüyseniz, eksik maddenin ne olduğunu artık biliyorsunuz.